Этникалык кыргыздар

Кыргыздар жашаган Памир тоолору бир тарабынан Кытай, Ооганстан менен чектешсе, басымдуу бөлүгү Тажикстанда. Совет доорунда ага чейин тоо арасында ээн-эркин көчүп-конуп жүргөн көчмөндөр күч менен отурукташтырылган. Эми болсо алар жайкысын жайлоого чыгып, боз үй тигип, топоз багып, турист тосушат. Деңиз деңгээлинен 4,250 метр бийиктикте турган Корумду жайлоосу Тажикстандын аймагына кирген Памир…

Деңиз деңгээлинен 4000 метр бийикте турган Памирдин Аличор өрөөнүндө жашоо шарт катаал экени айпаса дагы түшүнүктүү. Бул аймакта тажиктер, кыргыздар отурукташкан. Соңку кездери Алчиор алыстан келген туристтерди өзүнө тарта баштады. "Азаттыктын" кабарчысы Жаңыл Жусупжан Чыгыш Памирдин Аличор өрөөнүнөн тартып келген сүрөттөр. Тажикче тактага жазылган "Куш келипсиздер" деген сөз Алиорго келген конокторду тосуп алат. Жазуунун алдына…

27 жаштагы Атилла Гүвен Түркиянын Ван шаарында төрөлгөн. Азыр Манас университетинде 2-курстун студенти. 1930-жылдары анын чоң аталары Чоң Алайдан Ооганстанга көчүп кетишкен. 1978-жылы орустар Ооганстанга кирип келгенде Рахманкулхан менен бирге Түркияга карай жөнөп, 1982-жылы Ван шаарына жайгашып калышкан экен. Бул тарыхты ал чоң энесинен угуп, Кыргызстанды көрүүгө зар болуп жүрүп, 2012-жылы Бишкекке Манас университетине окууга келген. Ал бул…

Бүгүн уңгусу “таш” менен башталган сөздөрдүн маанисин чечмелейли. Аксыда эстелик үчүн көрүстөнгө коюлган ташты“Ташбаба”деп коет же бейиттин башына коюлган таш белгини ушинтип атайт. Ат-Башыда малдын алды да, арты да оюлуп эн салынган кулагын“таш бака”деп коерун эч ким билбейт. “Таш сайынган улугунун ташбака эн салынган аты болуптур”деп мисал келтирген. Мындагы“таш сайынган”деген сөздү азыркы муундагылар эле эмес, менин курагымдагылар деле түшүнбөйт…

Биздин боордошторубуз жашаган Туркиядагы Ван аймагындагы Улуу Памир айылында үстүбүздөгү жылдын ноябрь айында бир катар жаңылыктар болуп өттү. Эң маанилүү жаңылыктардан Кыргызстандын Түркиядагы элчиси Ибрагим Жунусов Улуу Памир айылында жашаган этникалык кыргыздар менен жолугуп, элчи этникалык кыргыздардын жашоо шарты, жерлери менен таанышып, көйгөйлөрүн укту. Ошондой эле элчи Ибрагим Жунусов иш сапарынын алкагында жаңы мечиттин ачылышына катышуу менен элчиликтин…

Курманбек Кутлу - айтылуу Памир кыргыздарынын эл башчысы Рахманкул хандын небереси. Азыр Түркиядагы "Кыргыз түрктөрү" аттуу этникалык кыргыздардын коомдук бирикмесин жетектейт. Курманбек Кутлу жогорку билимди Кыргызстанда алган. Андан соң Стамбулдагы Мимар Синан университетинде Памир кыргыздарынын көчү тууралуу илимий ишин жазып, магистратурада окуусун улантууда. Курманбек Кутлу “Азаттыкка” маек куруп, сөзүн Түркиядагы саясий кырдаал жана бийликке кайра шайланган АК партия тууралуу…