Этникалык кыргыздар

Тажик өкмөтү Тоолуу –Бадахшан автоном облусунун борбору Хорогдон кошумча киргизилген аскер күчтөрүн чыгарганы кабарланды. Хорогдук активист Улфатхоним Мамадшоева “Азаттыктын” тажик кызматына айтканына караганда, аскерлер чыгарылып жаткан учур тажик мамлекеттик телесинен көргөзүлдү. Хорогдон кошумча күчтөрдүн чыгарылышы - жергиликтүү коомчулуктун расмий Дүйшөмбүнүн алдына койгон талаптарынын бири орундалды дегенди туюндурат. Жергиликтүү саясий активист, Тажикстандын оппозициячыл Социал-демократиялык партиясынын Хорогдогу бөлүмүнүн лидери Алим…

Жергеталдык улакчы, жамакчы, кошокчу жана бизнесмен, 75 жаштагы Алдакул аксакал менен сүрөттүү маекти сунуш этебиз. Алдакулдун атасы атактуу улакчы болгон экен. Улак тартып жүрүп, уулу 11 жашка чыкканда сууга чөгүп кетет. Алдакул жетим өсүп, турмуштун каатчылыгын көп тартат. Энеси менен Ферганада жан сактап, ар кимдин коюн багып чоңоет. Байбичеси Ташкемпир экөө азыр Жерге-Талдын чыгышындагы Сары-Кенже деген айылда турушат. Тогуз уул-кызы…

Расмий маалыматка таянсак, Ош облусун байырлаган кайрылмандардын саны алты жүздөн ашты. Алардын катары мезгил өткөн сайын калыңдоодо. Айтмакчы, түпкү Ата Журтуна көчкөндөрдүн басымдуулугу Өзбекстандан, жарымынан азыраагы Тажикстандан кайткандар. Айрыкча тажикстандык кайрылмандар үчүн паспорт алуу жана жумушка орношуу ушул тапта абдан орчундуу көйгөйгө айланып олтурат. - Турмуш-шартыбыз азырынча кудайга шүгүр эле. Ошентсе да, көйгөйлөрдөн куру эмеспиз, - деп кепке аралашты…

- Аскар мырза саламатсызбы, өзүңүздү тааныштырып кетсеңиз, кайдан Кыргызстанга келдиңиз? - Саламатсызбы менин атым Аскар Адылбек, Синь-Цзянь уйгур автономиялуу районуна караштуу Кызыл-Суу кыргыз облусунан келдим. Учурда ал жакта 170 миңдей кыргыздар жашайт. Кытайлык кыргыздар борбору катары Артыш шаарын эсептешет. Көп эле кытайлык кыргыз жаштары сыяктуу эле мен дагы Кашгар шаарында окуп эмгектенип келгем. Чет өлкөдө туулуп өссөк да, Кыргызстанды мекенибиз…

Жерге-Талда эртели-кеч жарык өчүп калат. Бул кечте да жарык жок, каш карайып калганда, үйгө бир келин шапа-шупа кирип келди. Дасторкон үстүндө отурган элек. Конок ээсинин келинчеги менен сөзү бар окшойт, өздөрүнчө тажикче сүйлөшүп жатканда, анча деле көңүл бурган жокмун. Бир маалда үй ээси «Бул Латофат, Жерге-Талдагы жалгыз ырчыбыз» деп калды, мага карап. Шам жок болгондуктан, көз байланган кезде келиндин жүзүн…

Мургабдын Аличор айылында китеп жетпегендиктен, балдар бири - бириникине барып, сабак даярдашат. Кыргыз өкмөтү Мургаб менен Жерге-Талга 13500 даана окуу китептерин бөлүп жатат. Мургаб районундагы айыл мектебинин мугалими кыргыз тилинде китептер өтө тартыш экендигин бышыктады. Тажикстандын аймагындагы 60 чакты кыргыз тилдүү мектептер болсо, көбүндө окуу китептери өтө тартыш. Мына эми кыргыз өкмөтү Мургаб менен Жерге-Талга 13500 даана окуу китептерин…